"Azərbaycanla İran arasındakı vəziyyət silahlı toqquşmaya gəlməyəcək" - EKSKLÜZİV

Vesti.Az "Ukrayna Gələcək İnstitutu" analitik mərkəzinin beynəlxalq siyasət və Yaxın Şərq üzrə eksperti İlya Kusa ilə müsahibə.

 

- Azərbaycanla İran arasında mövcud gərginliyi necə qiymətləndirirsiniz?

- Hesab edirəm ki, vəziyyətin gərginləşməsi, özünü rəqiblərlə əhatələnmiş hiss edən İran üçün o qədər də xoş olmayan, regional liderliyə iddia edən Rusiya Federasiyası və Türkiyənin bölgədəki mövqelərinin güclənməsinə səbəb olan ötən ilin İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticəsidir. 

 

- Sizcə, bu vəziyyətin yaxın gələcəkdə inkişaf perspektivləri nələrdir?
- Düşünürəm ki, vəziyyət silahlı qarşıdurmaya gəlməyəcək. Çox güman ki, tərəflər faizləri bir qədər artıracaq, amma sonra siyasi danışıqlara başlayacaqlar.

 

- Azərbaycanla Ermənistan arasındakı 44 günlük müharibədən sonrakı vəziyyəti necə qiymətləndirirsiniz?
- İkinci Qarabağ savaşı 30 il ərzində Cənubi Qafqazda qorunan status-kvonu dəyişdi. Müharibə Türkiyə və Rusiyanın mövqelərinin güclənməsinə səbəb oldu, eyni zamanda İran, Azərbaycan və Türkiyə arasında rəqabətin başladığı regional logistika və nəqliyyat dəhlizlərinin qarşısını almaq üçün imkanlar açdı.

 

- İran nüvə proqramı ilə bağlı Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planını (JPC) canlandırmaq üçün danışıqları davam etdirmək niyyətindədir. Qərbin Tehrana güzəştə getmə şansı nə qədərdir?
- Hələlik nüvə danışıqları davam edir. Hamı İranın yeni prezidenti tərəfindən yaradılan İran nümayəndə heyətinin Vyanaya qayıtmasını gözləyir. Həm ABŞ, həm də İran bu razılaşmaya ehtiyac duyur və buna görə də onun bağlanma ehtimalını çox yüksək qiymətləndirirəm. Ancaq tərəflər hələ də güzəştə getmək istəməsə və kimin birinci irəliyə doğru addım atacağını qərar verə bilməsə, uğursuz ola bilərlər.

 

- Bu vəziyyətə Azərbaycanla sərhəddəki gərginlik təsir edə bilərmi?
- Xeyr, Azərbaycanla gərginliyin nüvə danışıqlarının gedişatına təsir etməyəcəyinə inanıram.