Hicaz Hizbullahı canlana bilər

 1980-ci illərin əvvəllərində Həsən əs-Səfər tərəfindən qurulan Ərəbistan Yarımadasında İslam İnqilabı Təşkilatını. Krallığın 1996-cı ildə Livanın cənubunda hazırladığı və 19 ABŞ hərbçisinin həlak olduğu iddia edilən yük maşını ilə Əl-Hobar bombalamasında günahlandırdığı Səudiyyə “Hicaz Hizbullahı” mübarizə meydanında tarixi izə məxsusdur. Həmin vaxt Səudiyyə hökuməti Hizbullahla müharibəyə başlamamışdı və onu terrorda ittiham etməmişdi. Üstəlik, o vaxtkı daxili işlər naziri Şəhzadə Nayef, amerikalılara bu partlayışda şübhəli bilinənləri sorğulamağa icazə verməkdən, həmin il Səudiyyə Milli Qvardiyasının bazasında amerikalı məsləhətçilərə növbəti hücum - onların təhlükəsizliyinin tamamilə özlərinə məxsus olduğunu əsas gətirərək bundan imtina etmişdi. Lakin zamanla Səudiyyə Ərəbistanı baxışları dəyişdi. Onun yeni rəhbərliyi sələflərinin bir çox siyasi və diplomatik əsas qaydalarından imtina etdi. Hizbullah da dəyişdi və Müqavimət oxunun əsas dayağına və regional hərbi qüvvəyə çevrildi. Hizbullah həm şimalda İraq, cənubda Yəmən və şərqdə İrandakı müttəfiqləri vasitəsilə Səudiyyə Krallığının daxili bölgələrinə həmişəkindən daha yaxındır.

Səudiyyə Ərəbistanı ilə Hizbullah arasında gərginlik davam edəcək, çünki “Hizbullah”ın səbri tükənib və güclü cavab tədbirləri görmək qərarına gəlib. Bunun növbəti addımların nə ilə nəticələnəcəyini heç kim proqnozlaşdıra bilməz.

Livan Hizbullahı ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında qarşıdurma, partiyanın çərşənbə günü Beyrutun cənubunda "Ərəb yarımadası müxalifəti konfransı"na ev sahibliyi etməsi ilə yeni həddə çatıb. İclasa Hizbullahın İcraiyyə Komitəsinin sədri Haşim Safi əd-Din və bir neçə səudiyyəli müxalifət xadimi, həmçinin Livanın tanınmış sünni və xristian siyasətçiləri qatılıb.

İndiyədək Hizbullah Səudiyyə Ərəbistanı ilə hər hansı açıq münaqişədən qaçırdı. O, həmişə Livanın daxili tarazlıqlarına diqqət yetirib və Krallıqla tarixi məzhəb əlaqələri olan ölkənin sünni icmasını pozmaqdan və ya Səudiyyənin dəstəklədiyi xristian partiyaları ilə qarşıdurmadan qaçmaq istəyirib. Amma bu, son həftələrdə, keçmiş nazir Corc Kordahi Yəməndəki müharibəni tənqidindən, dörd Körfəz səfirinin Beyrutu tərk etməsindən və ən əsası, Kral Salmanın Hizbullahı “terrorçu” qrup kimi qələmə verməsindən sonra vəziyyət gərginləşib.

Partiyanın ilk cavabı baş katib Həsən Nəsrullahın İran İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun komandiri Qasim Süleymaninin şəhadətinin ildönümü münasibətilə etdiyi çıxışda olub. O, Səudiyyə hökmdarı və rejimini terrorçu olmaqda və Yəmən, Suriya, İraq və başqa yerlərdə minlərlə günahsız insanı öldürməkdə ittiham edib.

Bu əks reaksiya Krallığa qarşı “siyasi müharibə” elan etmək, o cümlədən müxalifət qruplarını dəstəkləmək və həvəsləndirmək kimi yeni strategiyanın yalnız bir hissəsi kimi görünür. Partiyaya yaxın olan məlumatlı mənbələr yaxın vaxtlarda hərəkatın bundan da irəli gedə biləcəyini ehtimal edir. Hizbullahın ikinci komandiri kimi təqdim edilən Safiəddin müxalifət konfransını açaraq, partiyanın ona və ya tərəfdarlarına qarşı Səudiyyə Ərəbistanının istənilən “təhqirlərinə” şiddətlə cavab verəcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Və o, krallıqdan Livan üzərində hökmranlıq etmək məqsədindən əl çəkməyi və Livanın daxili işlərinə təhdid və müdaxiləni dayandırmağı tələb edib.

Bu yeni strategiyanın necə inkişaf edəcəyini söyləmək çətindir. Ancaq müharibənin Səudiyyə Ərəbistanına, xüsusən də şiə azlığının yaşadığı şərq Əhsa bölgəsinə aparılması ilə bağlı keçmiş nümunələr var.

 

 

Media Şəfəqi